نام واژه زمین گردشگری

زمین گردشگری یا ژئوتوریسم از دو بخش ژئو و توریسم تشکیل شده است بخش ژئو جاذبه های زمین شناسی، ژئومورفولوژی و میراث معدنکاری را شامل می شود و بخش توریسم آن به عنوان موضوعی چند رشته ای، تمامی زیرساختهای صنعت گردشگری از جمله تفسیر، مدیریت، اقامت، تورها و... شامل می شود و برخلاف اکوتوریسم که جاذبه های طبیعت جاندار را در مرکز توجه قرار داده است، این صنعت بطورکلی با جاذبه های طبیعت بی جان سروکار دارد. مخاطبان ژئوتوریسم نه تنها متخصصان و کارشناسان زمین شناسی و ژئومورفولوژی، بلکه گردشگران عادی و علاقه مندان طبیعت هستند. در جریان فعالیتهای ژئوتوریسمی، بازدیدکنندگان ضمن بازدید از پدیده های زیبا و ویژه زمین شناسی و ژئومورفولوژی، با مبانی پیدایش آنها آشنا شده و اهمیت وجودی آنها را درمی یابند. زمین گردشگری در جهان بصورت اولیه توسط آدام سدویک در انگلستان آغاز شد و تاریخ این اقدامات اولیه به قرن ۱۷ و ۱۸ انگلستان باز می گردد و بصورت آکادمی در جهان امروزی به سال ۱۹۹۵ میلادی یعنی تاریخ ارائه نخستین تعریف ژئوتوریسم درجهان توسط تام هوز از انگلستان بازمی گردد وی ژئوتوریسم را بازدید زمین شناختی و ژئومورفولوژی  نه بصورت صرفا زیبایی شناختی بلکه فراتر از این نگاه بطور مفصل تعریف کرد؛ موضوع گردشگری زمین شناختی و حفظ میراث زمین رسما از زمانی مطرح شد که یونسکو با معرفی یک عنوان جدید در علوم زمین تحت عنوان ژئوپارک از سازمانها و مراکز زمین شناسی کشورهای مختلف دعوت به همکاری در این زمینه نموده است. ورود واژه طبیعت بی جان برای تمییز ژئوتوریسم از اکوتوریسم و سپس به تعریف ژئوتوریسم در ایران از سال ۱۳۸۵ و در جهان از سال ۲۰۰۹ میلادی توسط بهرام نکوئی صدری افق دید محققان را به صنعت ژئوتوریسم و بخش نادیده انگاشته شده طبیعت، یعنی طبیعت بی جان وسیعتر ساخت و فصل جدیدی از توسعه مفاهیم این صنعت و حفاظت از آن در ایران ایجاد نمود.

در جهان مدرن امروزی تام هوز از انگلستان نخستين تعريف علمی خود را از ژئوتوريسم در سال ۱۹۹۵ بصورت ذيل ارائه كرد: ژئوتوریسم ارائه امکانات خدماتی و تفسیری به منظور قادر ساختن گردشگران به کسب دانش و درک زمین شناسی و ژئومورفولوژی (با مشارکت آنها در توسعه ی علوم زمین)، فراتر از درک صرفاً زیبایی های محض یک مکان است. نخستین و معتبرترین تعریف زمین گردشگری ارائه شده در ایران در سال 1388 به قرار ذیل است :

گردشگری دانش محوری است که از تلفیق میان رشته ای صنعت گردشگری با حفظ و تفسیر جاذبه های طبیعت بی جان  همراه با مسایل فرهنگی مرتبط با آنها در قالب ژئوسایت به عموم مردم بوجود می آید. این تعریف یکی از چهار تعریف معتبر جهان می باشد و سه تعریف دیگر از برزیل، استرالیا و انگلستان ارائه شده اند

جاناتان تورتولوت‐ سردبیر مجله مسافران ملی جغرافیای و روزنامه نگار و عکاس بخش توریسم پایدار، هرنوع میراث را به شرط استفاده پایدار برای ارتقاء رفاه مردم و هویت مکانی ژئوتوریسم نام گذاری کرده است و افزودن پیوند “ ژئو“ بصورت حربه تبلیغاتی برای جلب نظر جامعه آمریکا به مفهوم پایداری بوده است مضمون این تعریف فقط در ایالات متحده امریکا از سال ۲۰۰۲ میلادی گسترش یافته است و در سطح جهانی در میان زمین شناسان و ژئومورفولوژیستها فاقد اعتبار علمی است. گردشگری از عوامل اصلی توسعه پایدار در سطوح اقتصادی، اجتماعی،فرهنگی و زیست محیطی است. ژئوتوریسم زیر مجموعه توریسم پایدار بوده و هدف آن حفظ منابع زمین گردشگری و توسعه گردشگری در مقاصد است. یعنی هدایت گردشگران به نحوی که ژئوسایت مورد بازدید برای نسلهای آینده حفظ و قابل استفاده باشد .توسعه پایدار بر سه اصل پایداری بوم شناختی ،پایداری اجتماعی فرهنگی و پایداری اقتصادی است. پایداری بوم شناختی تضمین کننده آن است که توسعه با حفظ فرایندهای اساسی زیست محیطی، تنوع و گونه های زیستی سازگار باشد. پایداری اجتماعی فرهنگی تضمین می کند که توسعه با فرهنگ و ارزشهای مردمی که متأثر از آن هستند، سازگار بوده و هویت جامعه را حفظ کند و پایداری اقتصادی تضمین می کند که توسعه واجد کارآیی اقتصادی بوده و منابع به ترتیبی اداره بشوند که بتوانند پشتیبان نسلهای آینده باشد. گردشگری از عوامل اصلی توسعه پایدار در سطوح اقتصادی، اجتماعی ،فرهنگی و زیست محیطی است. ژئوتوریسم زیر مجموعه توریسم پایدار بوده و هدف آن حفظ منابع گردشگری در مقاصد است. یعنی هدایت گردشگران به نحوی که محل مورد بازدید برای نسلهای آینده هم همانطور باقی مانده و قابل استفاده باشد.


/ 0 نظر / 26 بازدید